नेपाल सम्वत् ११४६, चौलाथ्वः १५ पञ्चमी (१९ चैत्र, २०८२, २ अप्रिल, २०२६) बिहीबार, बाँपिझ्याला । मल्लकालिन् ऐतिहासिक, धार्मिक, साँस्कृतिक आले भाषिक महत्व बुयन चोङ्गु द्वाल्खा शहरकु दासपती हिल्के सलेन ययन चोङ हेगौं बुग्देउ (मच्छिन्द्रनाथ) य रथजात्रा थापरेङ २०८२ दँ चैत्र ला १९ गते पुनिसखुनु दुधुकु ठुङन मोरलुके जात्रा सम्पन्न जुर । कान्सा २१ गतेन्नसी रथजात्रा सलेउ ।

केसी २० गते ड्वाल्ङा ट्वाललान् खटकु तयन शुरु जुयन पिङ्गल थेनकेरई हर्स लितखुनुन्नसी पिङ्गल ट्वाललान् बुग्देउ सलेन बहिरकु बास तरै, आकुलान् बहिरलान् सलेन श्यामसुन्दर ट्वालकु बास तरै, श्यामसुन्दर ट्वाललान् टसिचाकु बास तरै, टसिचाट्वाललान थाम्न ट्वालकु बास तरै, थाब्न ट्वाललान् दुङ्गल ट्वालकु बास तरै, दुङ्गल ट्वाललान् लितङ पिङ्गल  ट्वालकु बास तरै । ईथि चछि चछि बास तयन रथ छिङन डुयन लितङ पिङ्गल ट्वालकु थेन्केईरी चलन दमु । 

ईथितु पिङ्गल ट्वाललान् खटकु थयन मुल मुललान् लितङ ड्वाकलुङा ट्वाल थेन्के जात्रा धोन्केरईरी चलन दमु । गु गु ट्वालकु बुग्देउ थेन्केरई आम आम ट्वालकु ट्वालपूजा यङन, म्ये हलेन ट्वाल ट्वालये वासिन्दापिसिन् नखन ङाकेरईहिन् । उ नखत त चौला नखत हतै । ईथि ट्वाल ट्वालकु थेन्ङ चौला नखन ङाकेय नाप नाप सेलमारी छुङन, तिखौं डोयन नईरी चलन दमु । तर ईनागु चलन आउरी खसान खसान ताङन ओङन चोन ।

परापूर्वकालन्नसी हिलेन ययन चोङ्गु उ हेगौं बुग्देउ (मच्छिन्द्रनाथ) य रथजात्रा यई मल्गु गुठीय आम्दानी हो दकेर यउ मिपेन मायाय लागिन् २०३९ दँन्नसी झिम्सोद टुल्ले बन्द जुर । तर २०५५ दँन्नसी कालिञ्चोक युवा क्लव आले नायः भाजु प्रकाश श्रेष्ठय् सक्रियता हो द्वाल्खावासीय ग्वाहारलान् लितङ रथ डुयन हिल्के ययन चोन । आउ थनुकेसी बुग्देउ डुईत भीमेश्वर नगरपालीकान् ढ्यावा ग्वाहार यङन ययन चोन ।

नाह्गन्नसी बुग्देउ डुयताक्कुये गुभाजु हिलेन चोन । आउ थनुकेसी गुभाजुपेन भाजु विष्णुभक्त श्रेष्ठये निस्म कय्पेन रामभक्त बज्राचार्य हो संजिप बज्राचार्यन उ बुग्देउ डुकेइरीय लागिन् गुभाजु खेन्नलान् यरी मल्गु ग्वाहार यङन ययन चोन । हावि हाविये सोयन व्यवस्थीत यरी म्वाले दमु हङन गुभाजु भाजु रामभक्त बज्राचार्यन ईस्त सिके दिरहिन् ।