नेपाल सम्वत् ११४६, कौलाथ्वः १५, पूर्णीमा (९ कार्तिक २०८३, २६ अक्टोबार, २०२६) सोमबार, बाँपिझ्याला । दोलखाको मौलिक नेपाल (नेवारी) भाषाको अध्ययन तथा अनुसन्धानमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउनुभएकी प्रा. डा. क्यारोल जिनेटीलाई सम्मान गरिएको छ। दोलखाको विशिष्ट भाषिक पहिचान, साहित्य, संस्कृति र ऐतिहासिक सम्पदाको अध्ययन तथा अनुसन्धानमा योगदान पुर्‍याउनुभएकी जिनेटीलाई भीमेश्वर नगरपालिकाका प्रमुख ईश्वरनारायण मानन्धर र भीमेश्वर नगरपालिका–२ का वडाध्यक्ष स्टालिन श्रेष्ठले खादा ओढाएर सम्मान गर्नुभएको हो।

दोलखाको मौलिक नेपाल भाषामा विद्यावारिधि (पीएचडी) गर्नुभएकी जिनेटीले यस भाषाको अध्ययन, अध्यापन तथा अनुसन्धानलाई शैक्षिक क्षेत्रमा विस्तार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभएको छ। उहाँको अनुसन्धानले दोलखाको मौलिक भाषाको विशिष्टता, भाषिक संरचना र सांस्कृतिक पहिचानलाई बुझ्न तथा त्यसलाई व्यापक शैक्षिक वृत्तमा चिनाउन सहयोग पुर्‍याएको छ।

दोलखाको नेपाल भाषा नेवार समुदायको मौलिक पहिचानसँग जोडिएको महत्वपूर्ण सम्पदा हो। यस भाषामा प्रचलित शब्दावली, उच्चारण, भाषिक संरचना, स्थानीय परम्परा र सांस्कृतिक अभिव्यक्तिले दोलखाको ऐतिहासिक तथा सामाजिक जीवनलाई प्रतिबिम्बित गर्छन्। त्यसैले यस भाषाको संरक्षण, अध्ययन, अभिलेखीकरण र नयाँ पुस्तामा पुस्तान्तरण गर्नु स्थानीय भाषा तथा संस्कृतिको निरन्तरताका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ।

यस्तो विशिष्ट भाषामा विद्यावारिधि गरी अध्ययन तथा अनुसन्धानमा योगदान पुर्‍याउनु प्रा. डा. जिनेटीको शैक्षिक उपलब्धि मात्र नभई दोलखाको मौलिक भाषा र पहिचानलाई व्यापक रूपमा चिनाउने महत्वपूर्ण प्रयाससमेत हो। उहाँको योगदानले दोलखाको नेपाल भाषालाई विश्वविद्यालयीय अध्ययन, भाषावैज्ञानिक अनुसन्धान र सांस्कृतिक विमर्शसँग जोड्न सहयोग पुर्‍याएको छ।

स्थानीय भाषा र संस्कृतिको संरक्षण केवल कुनै एक समुदायको जिम्मेवारी नभई त्यससँग सम्बन्धित इतिहास, ज्ञान, परम्परा र पहिचानलाई भावी पुस्तासम्म पुर्‍याउने साझा दायित्व हो। विशेषगरी नयाँ पुस्तामा मातृभाषाप्रतिको आकर्षण घट्दै गएको अवस्थामा भाषाको वैज्ञानिक अध्ययन, अभिलेखीकरण र शैक्षिक विस्तारले यसको संरक्षणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।

प्रा. डा. जिनेटीले दोलखाको मौलिक नेपाल भाषाको अध्ययन तथा अनुसन्धानमा पुर्‍याउनुभएको योगदानको कदरस्वरूप गरिएको सम्मानले स्थानीय भाषिक सम्पदाको महत्वलाई थप उजागर गरेको छ। यस्ता व्यक्तित्वको योगदानलाई सम्मान गर्दा मौलिक भाषा, साहित्य र संस्कृतिको संरक्षणमा संलग्न अनुसन्धानकर्ता, भाषाविद् तथा नयाँ पुस्ताका विद्यार्थीलाई समेत प्रोत्साहन मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दोलखाको मौलिक नेपाल भाषाको संरक्षण, प्रवर्द्धन र पुस्तान्तरणका लागि स्थानीय तह, भाषाविद्, अनुसन्धानकर्ता, सांस्कृतिक अभियन्ता तथा समुदायबीच सहकार्य आवश्यक छ। प्रा. डा. जिनेटीको योगदानको सम्मानले दोलखाको भाषिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको अध्ययनलाई थप प्रोत्साहन गर्नुका साथै यसलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय शैक्षिक क्षेत्रमा स्थापित गर्ने प्रयासमा सकारात्मक ऊर्जा प्रदान गर्ने विश्वास गरिएको छ।