नेपाल सम्वत् ११४६, कौलागाः ३, द्वितिया (१२ कार्तिक २०८३, २९ अक्टोबार, २०२६) बिहीबार, बाँपिझ्याला । दोलखाको विगु गाउँपालिका–४, लादुकस्थित कुवापानी कृषक समूहका सदस्यले लगाएको स्नोमिस्टिक जातको काउली खेतीको स्थलगत अवलोकन गरी कृषकलाई आवश्यक कृषि प्राविधिक सल्लाह प्रदान गरिएको छ।

ग्रामीण विकास टुकी संघ, चरिकोट, दोलखाद्वारा सञ्चालित कार्यक्रममा वरिष्ठ कृषि प्राविधिक केदार खत्रीले कृषकको खेतबारीमा पुगेर काउली बालीको अवस्था, खेती व्यवस्थापन तथा बालीको उचित स्याहारसम्बन्धी विषयमा जानकारी दिएका हुन्।

अवलोकनका क्रममा खत्रीले काउली खेतीमा देखिन सक्ने रोग तथा कीराको पहिचान र व्यवस्थापन, मलखादको उचित प्रयोग, गोडमेल तथा सिँचाइ व्यवस्थापनका विषयमा कृषकलाई प्राविधिक सुझाव दिएका थिए। उनले बालीको अवस्था र आवश्यकताअनुसार कृषि प्रविधि अपनाउन सके उत्पादन वृद्धि गर्न तथा बालीलाई स्वस्थ राख्न सहयोग पुग्ने विषयमा जानकारी गराएका थिए।

काउलीलगायतका तरकारी बालीमा समयमै गोडमेल गर्ने, सन्तुलित रूपमा मलखाद प्रयोग गर्ने, आवश्यकताअनुसार सिँचाइ गर्ने तथा रोग र कीराको नियमित निगरानी गर्ने कार्यले खेती व्यवस्थापनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने भएकाले यसतर्फ विशेष ध्यान दिन कृषकलाई सुझाव दिइएको थियो।

त्यसैगरी, बालीमा रोग तथा कीराको समस्या देखिएमा समयमै पहिचान गरी उपयुक्त व्यवस्थापन विधि अपनाउनुपर्नेमा जोड दिइएको थियो। कृषि प्राविधिकको सल्लाहअनुसार खेती गर्दा अनावश्यक उत्पादन लागत घटाउन, बालीको गुणस्तर कायम राख्न र उत्पादनमा सुधार ल्याउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

कृषक समूहका सदस्यले गर्दै आएको काउली खेतीको अवलोकन तथा प्राविधिक परामर्शले स्थानीय कृषकलाई व्यावहारिक कृषि ज्ञान हासिल गर्न र खेती प्रणालीलाई थप व्यवस्थित बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

ग्रामीण विकास टुकी संघले कृषकलाई कृषि प्रविधिबारे जानकारी गराउने, खेतीपातीका क्रममा देखिने समस्याको पहिचान गर्न सहयोग गर्ने तथा व्यावसायिक कृषि उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले यस्ता प्राविधिक परामर्श तथा बाली अवलोकनका गतिविधि सञ्चालन गर्दै आएको छ।

स्थानीयस्तरमा तरकारी खेतीको सम्भावना उपयोग गर्दै कृषकको उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धि गर्न यस्ता कार्यक्रम उपयोगी हुने अपेक्षा गरिएको छ। कृषकले आधुनिक कृषि प्रविधि अपनाउँदै खेती व्यवस्थापनमा सुधार गर्न सके कृषि पेसालाई थप उत्पादनमुखी र व्यावसायिक बनाउन सकिनेछ।

स्रोतः केदार खत्री, बरिष्ठ कृषि प्राविधक, टुकी संघ, दोलखा ।